La satira del seccatore
Cristiana Caserta / latino / Orazio
- Created on 2026-09-29 10:00:51
- Modified on 2026-09-29 10:58:46
- Aligned by Cristiana Caserta
Latin
italiano
Ibam forte via Sacra , sicut meus est mos ,
nescio quid meditans nugarum , totus in illis :
accurrit quidam notus mihi nomine tantum
arreptaque manu : " Quid agis , dulcissime rerum ? "
5 " Suaviter , ut nunc est " , inquam " et cupio omnia quae vis . "
Cum adsectaretur : " Numquid vis ? " occupo . At ille :
" Noris nos " inquit ; " docti sumus " . Hic ego : " Pluris
hoc " inquam " mihi eris " . Misere discedere quaerens
ire modo ocius , interdum consistere , in aurem
10dicere nescio quid puero , cum sudor ad imos
manaret talos . " O te , Bolane , cerebri
felicem " aiebam tacitus , cum quidlibet ille
garriret , vicos , urbem laudaret . Ut illi
nil respondebam : " Misere cupis " inquit " abire :
15iamdudum video ; sed nil agis : usque tenebo ;
persequar hinc quo nunc iter est tibi " . " Nil opus est te
circumagi : quendam volo visere non tibi notum ;
trans Tiberim longe cubat is prope Caesaris hortos " .
" Nil habeo quod agam et non sum piger ; usque sequar te " .
20Demitto auriculas , ut iniquae mentis asellus ,
cum gravius dorso subiit onus . Incipit ille :
" Si bene me novi , non Viscum pluris amicum ,
non Varium facies ; nam quis me scribere pluris
aut citius possit versus ? Quis membra movere
25mollius ? Invideat quod et Hermogenes , ego canto " .
Interpellandi locus hic erat : " Est tibi mater ,
cognati , quis te salvo est opus ? " " Haud mihi quisquam .
Omnis composui . " " Felices . Nunc ego resto .
Confice ; namque instat fatum mihi triste , Sabella
30quod puero cecinit divina mota anus urna :
hunc neque dira venena nec hosticus auferet ensis
nec laterum dolor aut tussis nec tarda podagra :
garrulus hunc quando consumet cumque : loquacis ,
si sapiat , vitet , simul atque adoleverit aetas . "
35Ventum erat ad Vestae , quarta iam parte diei
praeterita , et casu tum respondere vadato
debebat , quod ni fecisset , perdere litem .
" Si me amas " , inquit " paulum hic ades . " " Inteream si
aut valeo stare aut novi civilia iura ;
40et propero quo scis . " " Dubius sum , quid faciam " , inquit ,
" tene relinquam an rem . " " Me , sodes . " " Non faciam " ille ,
et praecedere coepit ; ego , ut contendere durum
cum victore , sequor . " Maecenas quomodo tecum ? "
Hinc repetit . " Paucorum hominum et mentis bene sanae . "
45 " Nemo dexterius fortuna est usus . Haberes
magnum adiutorem , posset qui ferre secundas ,
hunc hominem velles si tradere : dispeream , ni
summosses omnis . " " Non isto vivimus illic ,
quo tu rere , modo ; domus hac nec purior ulla est
50nec magis his aliena malis ; nil mi officit , inquam ,
ditior hic aut est quia doctior ; est locus uni
cuique suus . " " Magnum narras , vix credibile . " " Atqui
sic habet . " " Accendis quare cupiam magis illi
proximus esse . " " Velis tantummodo : quae tua virtus ,
55expugnabis : et est qui vinci possit eoque
difficilis aditus primos habet . " " Haud mihi deero :
muneribus servos corrumpam ; non , hodie si
exclusus fuero , desistam ; tempora quaeram ,
occurram in triviis , deducam . Nil sine magno
60vita labore dedit mortalibus . " Haec dum agit , ecce
Fuscus Aristius occurrit , mihi carus et illum
qui pulchre nosset . Consistimus . " Unde venis et
quo tendis ? " rogat et respondet . Vellere coepi
et prensare manu lentissima bracchia , nutans ,
65distorquens oculos , ut me eriperet . Male salsus
ridens dissimulare ; meum iecur urere bilis .
" Certe nescio quid secreto velle loqui te
aiebas mecum . " " Memini bene , sed meliore
tempore dicam ; hodie tricesima sabbata : vin tu
70curtis Iudaeis oppedere ? " " Nulla mihi " inquam
" religio est . " " At mi : sum paulo infirmior , unus
multorum . Ignosces ; alias loquar . " Huncine solem
tam nigrum surrexe mihi ! Fugit improbus ac me
sub cultro linquit . Casu venit obvius illi
75adversarius et " quo tu , turpissime ? " magna
inclamat voce , et " licet antestari ? " Ego vero
oppono auriculam . Rapit in ius ; clamor utrimque ,
undique concursus . Sic me servavit Apollo .
nescio quid meditans nugarum , totus in illis :
accurrit quidam notus mihi nomine tantum
arreptaque manu : " Quid agis , dulcissime rerum ? "
5 " Suaviter , ut nunc est " , inquam " et cupio omnia quae vis . "
Cum adsectaretur : " Numquid vis ? " occupo . At ille :
" Noris nos " inquit ; " docti sumus " . Hic ego : " Pluris
hoc " inquam " mihi eris " . Misere discedere quaerens
ire modo ocius , interdum consistere , in aurem
10dicere nescio quid puero , cum sudor ad imos
manaret talos . " O te , Bolane , cerebri
felicem " aiebam tacitus , cum quidlibet ille
garriret , vicos , urbem laudaret . Ut illi
nil respondebam : " Misere cupis " inquit " abire :
15iamdudum video ; sed nil agis : usque tenebo ;
persequar hinc quo nunc iter est tibi " . " Nil opus est te
circumagi : quendam volo visere non tibi notum ;
trans Tiberim longe cubat is prope Caesaris hortos " .
" Nil habeo quod agam et non sum piger ; usque sequar te " .
20Demitto auriculas , ut iniquae mentis asellus ,
cum gravius dorso subiit onus . Incipit ille :
" Si bene me novi , non Viscum pluris amicum ,
non Varium facies ; nam quis me scribere pluris
aut citius possit versus ? Quis membra movere
25mollius ? Invideat quod et Hermogenes , ego canto " .
Interpellandi locus hic erat : " Est tibi mater ,
cognati , quis te salvo est opus ? " " Haud mihi quisquam .
Omnis composui . " " Felices . Nunc ego resto .
Confice ; namque instat fatum mihi triste , Sabella
30quod puero cecinit divina mota anus urna :
hunc neque dira venena nec hosticus auferet ensis
nec laterum dolor aut tussis nec tarda podagra :
garrulus hunc quando consumet cumque : loquacis ,
si sapiat , vitet , simul atque adoleverit aetas . "
35Ventum erat ad Vestae , quarta iam parte diei
praeterita , et casu tum respondere vadato
debebat , quod ni fecisset , perdere litem .
" Si me amas " , inquit " paulum hic ades . " " Inteream si
aut valeo stare aut novi civilia iura ;
40et propero quo scis . " " Dubius sum , quid faciam " , inquit ,
" tene relinquam an rem . " " Me , sodes . " " Non faciam " ille ,
et praecedere coepit ; ego , ut contendere durum
cum victore , sequor . " Maecenas quomodo tecum ? "
Hinc repetit . " Paucorum hominum et mentis bene sanae . "
45 " Nemo dexterius fortuna est usus . Haberes
magnum adiutorem , posset qui ferre secundas ,
hunc hominem velles si tradere : dispeream , ni
summosses omnis . " " Non isto vivimus illic ,
quo tu rere , modo ; domus hac nec purior ulla est
50nec magis his aliena malis ; nil mi officit , inquam ,
ditior hic aut est quia doctior ; est locus uni
cuique suus . " " Magnum narras , vix credibile . " " Atqui
sic habet . " " Accendis quare cupiam magis illi
proximus esse . " " Velis tantummodo : quae tua virtus ,
55expugnabis : et est qui vinci possit eoque
difficilis aditus primos habet . " " Haud mihi deero :
muneribus servos corrumpam ; non , hodie si
exclusus fuero , desistam ; tempora quaeram ,
occurram in triviis , deducam . Nil sine magno
60vita labore dedit mortalibus . " Haec dum agit , ecce
Fuscus Aristius occurrit , mihi carus et illum
qui pulchre nosset . Consistimus . " Unde venis et
quo tendis ? " rogat et respondet . Vellere coepi
et prensare manu lentissima bracchia , nutans ,
65distorquens oculos , ut me eriperet . Male salsus
ridens dissimulare ; meum iecur urere bilis .
" Certe nescio quid secreto velle loqui te
aiebas mecum . " " Memini bene , sed meliore
tempore dicam ; hodie tricesima sabbata : vin tu
70curtis Iudaeis oppedere ? " " Nulla mihi " inquam
" religio est . " " At mi : sum paulo infirmior , unus
multorum . Ignosces ; alias loquar . " Huncine solem
tam nigrum surrexe mihi ! Fugit improbus ac me
sub cultro linquit . Casu venit obvius illi
75adversarius et " quo tu , turpissime ? " magna
inclamat voce , et " licet antestari ? " Ego vero
oppono auriculam . Rapit in ius ; clamor utrimque ,
undique concursus . Sic me servavit Apollo .
Mi
trovavo
a
passeggio
per
la
via
Sacra¹
,
pensando
,
come
spesso
m
'
accade
,
a
non
so
più
che
inezie
,
tutto
preso
da
quelle
.
Di
corsa
,
un
tale
mi
si
fa
accanto
,
uno
che
conosco
soltanto
di
nome
,
mi
afferra
la
mano
2
e
:
«Come
stai
,
carissimo
?
»
.
«A
mera-
viglia
,
almeno
per
ora»
gli
dico
;
«e
ti
auguro
tutto
ciò
che
desideri»
.
Siccome
non
mi
mollava
,
lo
prendo
d
'
anticipo
:
«Ti
serve
forse
qualcosa
?
»
.
E
lui
:
«Dovresti
conoscer-
mi»
,
mi
dice
,
«sono
uomo
di
lettere»
.
Ed
io
allora
:
«Ti
terrò
più
a
caro
,
per
questo»
,
Cercando
disperatamente
di
staccarmene
,
ora
andavo
più
in
fretta
,
ogni
tanto
mi
fermavo , dicevo non so più cosa nell ' orecchio al mio servo e il sudore mi gocciolava giù fino ai talloni . «Fortunato tu , Bolano ³ , che sei una testa calda ! » mi dicevo fra me ,
fermavo , dicevo non so più cosa nell ' orecchio al mio servo e il sudore mi gocciolava giù fino ai talloni . «Fortunato tu , Bolano ³ , che sei una testa calda ! » mi dicevo fra me ,