Herodotus' Histories 2.10-13, transl. by L. Zenakos

Stylianos Chronopoulos / Herodotus
  • Created on 2025-03-31 00:18:04
  • Modified on 2025-04-02 18:17:46
  • Translated by L. Zenakos
  • Aligned by Stylianos Chronopoulos
Ἑλληνική Transliterate
Modern Greek
[ 2 . 10 . 1 ] Ταύτης ὦν τῆς χώρης τῆς εἰρημένης πολλή , κατά περ οἱ ἱρέες ἔλεγον , ἐδόκεε καὶ αὐτῷ μοι εἶναι ἐπίκτητος Αἰγυπτίοισι . τῶν γὰρ ὀρέων τῶν εἰρημένων τῶν ὑπὲρ Μέμφιν πόλιν κειμένων τὸ μεταξὺ ἐφαίνετό μοι εἶναί κοτε κόλπος θαλάσσης , ὥσπερ τά τε περὶ Ἴλιον καὶ Τευθρανίην καὶ Ἔφεσόν τε καὶ Μαιάνδρου πεδίον , ὥς γε εἶναι σμικρὰ ταῦτα μεγάλοισι συμβαλεῖν . [ 2 . 10 . 2 ] τῶν γὰρ ταῦτα τὰ χωρία προσχωσάντων ποταμῶν ἑνὶ τῶν στομάτων τοῦ Νείλου , ἐόντος πενταστόμου , οὐδεὶς αὐτῶν πλήθεος πέρι ἄξιος συμβληθῆναί ἐστι . [ 2 . 10 . 3 ] εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλοι ποταμοί , οὐ κατὰ τὸν Νεῖλον ἐόντες μεγάθεα , οἵτινες ἔργα ἀποδεξάμενοι μεγάλα εἰσί · τῶν ἐγὼ φράσαι ἔχω οὐνόματα καὶ ἄλλων καὶ οὐκ ἥκιστα Ἀχελῴου , ὃς ῥέων δι᾽ Ἀκαρνανίης καὶ ἐξιεὶς ἐς θάλασσαν τῶν Ἐχινάδων νήσων τὰς ἡμισέας ἤδη ἤπειρον πεποίηκε .

[ 2 . 11 . 1 ] Ἔστι δὲ τῆς Ἀραβίης χώρης , Αἰγύπτου δὲ οὐ πρόσω , κόλπος θαλάσσης ἐσέχων ἐκ τῆς Ἐρυθρῆς καλεομένης [ θαλάσσης ] , μακρὸς οὕτω δή τι καὶ στεινὸς ὡς ἔρχομαι φράσων · [ 2 . 11 . 2 ] μῆκος μὲν πλόου ἀρξαμένῳ ἐκ μυχοῦ διεκπλῶσαι ἐς τὴν εὐρέαν θάλασσαν ἡμέραι ἀναισιμοῦνται τεσσεράκοντα εἰρεσίῃ χρεωμένῳ , εὖρος δέ , τῇ εὐρύτατός ἐστι κόλπος , ἥμισυ ἡμέρης πλόου . ῥηχίη δ᾽ ἐν αὐτῷ καὶ ἄμπωτις ἀνὰ πᾶσαν ἡμέρην γίνεται . [ 2 . 11 . 3 ] ἕτερον τοιοῦτον κόλπον καὶ τὴν Αἴγυπτον δοκέω γενέσθαι κου , τὸν μὲν ἐκ τῆς βορηίης θαλάσσης [ κόλπον ] ἐσέχοντα ἐπ᾽ Αἰθιοπίης , τὸν δὲ [ Ἀράβιον τὸν ἔρχομαι λέξων , ] ἐκ τῆς νοτίης φέροντα ἐπὶ Συρίης , σχεδὸν μὲν ἀλλήλοισι συντετραίνοντας τοὺς μυχούς , ὀλίγον δέ τι παραλλάσσοντας τῆς χώρης . [ 2 . 11 . 4 ] εἰ ὦν ἐθελήσει ἐκτρέψαι τὸ ῥέεθρον Νεῖλος ἐς τοῦτον τὸν Ἀράβιον κόλπον , τί μιν κωλύει ῥέοντος τούτου χωσθῆναι ἐντός γε δισμυρίων ἐτέων; ἐγὼ μὲν γὰρ ἔλπομαί γε καὶ μυρίων ἐντὸς χωσθῆναι ἄν . κοῦ γε δὴ ἐν τῷ προαναισιμωμένῳ χρόνῳ πρότερον ἐμὲ γενέσθαι οὐκ ἂν χωσθείη κόλπος καὶ πολλῷ μέζων ἔτι τούτου ὑπὸ τοσούτου τε ποταμοῦ καὶ οὕτως ἐργατικοῦ;

[ 2 . 12 . 1 ] Τὰ περὶ Αἴγυπτον ὦν καὶ τοῖσι λέγουσι αὐτὰ πείθομαι καὶ αὐτὸς οὕτω κάρτα δοκέω εἶναι , ἰδών τε τὴν Αἴγυπτον προκειμένην τῆς ἐχομένης γῆς κογχύλιά τε φαινόμενα ἐπὶ τοῖσι ὄρεσι καὶ ἅλμην ἐπανθέουσαν , ὥστε καὶ τὰς πυραμίδας δηλέεσθαι , καὶ ψάμμον μοῦνον Αἰγύπτου ὄρος τοῦτο τὸ ὑπὲρ Μέμφιος ἔχον , [ 2 . 12 . 2 ] πρὸς δὲ τῇ χώρῃ οὔτε τῇ Ἀραβίῃ προσούρῳ ἐούσῃ τὴν Αἴγυπτον προσεικέλην οὔτε τῇ Λιβύῃ , οὐ μὲν οὐδὲ τῇ Συρίῃ ( τῆς γὰρ Ἀραβίης τὰ παρὰ θάλασσαν Σύριοι νέμονται ) , ἀλλὰ μελάγγαιόν τε καὶ καταρρηγνυμένην ὥστε ἐοῦσαν ἰλύν τε καὶ πρόχυσιν ἐξ Αἰθιοπίης κατενηνειγμένην ὑπὸ τοῦ ποταμοῦ . [ 2 . 12 . 3 ] τὴν δὲ Λιβύην ἴδμεν ἐρυθροτέρην τε γῆν καὶ ὑποψαμμοτέρην , τὴν δὲ Ἀραβίην τε καὶ Συρίην ἀργιλωδεστέρην τε καὶ ὑπόπετρον ἐοῦσαν .

[ 2 . 13 . 1 ] ἔλεγον δὲ καὶ τόδε μοι μέγα τεκμήριον περὶ τῆς χώρης ταύτης οἱ ἱρέες , ὡς ἐπὶ Μοίριος βασιλέος , ὅκως ἔλθοι ποταμὸς ἐπὶ ὀκτὼ πήχεας τὸ ἐλάχιστον , ἄρδεσκε Αἴγυπτον τὴν ἔνερθε Μέμφιος . καὶ Μοίρι οὔκω ἦν ἔτεα εἰνακόσια τετελευτηκότι , ὅτε τῶν ἱρέων ταῦτα ἐγὼ ἤκουον . νῦν δέ , εἰ μὴ ἐπ᾽ ἑκκαίδεκα πεντεκαίδεκα πήχεας ἀναβῇ τὸ ἐλάχιστον ποταμός , οὐκ ὑπερβαίνει ἐς τὴν χώρην . [ 2 . 13 . 2 ] δοκέουσί τέ μοι Αἰγυπτίων οἱ ἔνερθε τῆς λίμνης τῆς Μοίριος οἰκέοντες τά τε ἄλλα χωρία καὶ τὸ καλεόμενον Δέλτα , ἢν οὕτω χώρη αὕτη κατὰ λόγον ἐπιδιδοῖ ἐς ὕψος καὶ τὸ ὅμοιον ἀποδιδοῖ ἐς αὔξησιν , μὴ κατακλύζοντος αὐτὴν τοῦ Νείλου πείσεσθαι τὸν πάντα χρόνον τὸν ἐπίλοιπον Αἰγύπτιοι τό κοτε αὐτοὶ Ἕλληνας ἔφασαν πείσεσθαι . [ 2 . 13 . 3 ] πυνθανόμενοι γὰρ ὡς ὕεται πᾶσα χώρη τῶν Ἑλλήνων , ἀλλ᾽ οὐ ποταμοῖσι ἄρδεται κατά περ σφετέρη , ἔφασαν Ἕλληνας ψευσθέντας κοτὲ ἐλπίδος μεγάλης κακῶς πεινήσειν . τὸ δὲ ἔπος τοῦτο ἐθέλει λέγειν ὡς , εἰ μὴ ἐθελήσει σφι ὕειν θεὸς ἀλλ᾽ αὐχμῷ διαχρᾶσθαι , λιμῷ οἱ Ἕλληνες αἱρεθήσονται · οὐ γὰρ δή σφι ἔστι ὕδατος οὐδεμία ἄλλη ἀποστροφὴ ὅτι μὴ ἐκ τοῦ Διὸς μοῦνον .
[ 2 . 10 . 1 ] Αυτής λοιπόν της χώρας για την οποία μιλάμε , όπως μου είπαν οι ιερείς και σύμφωνα με την εντύπωση που σχημάτισα κι εγώ ο ίδιος , το μεγαλύτερό της μέρος οι Αιγύπτιοι το απέκτησαν επιπρόσθετα . Γιατί η έκταση ανάμεσα στα βουνά που είπαμε και που βρίσκονται πάνω από την πόλη Μέμφιδα , μου φάνηκε ότι ήταν κάποτε θαλάσσιος κόλπος , όπως ήταν τα μέρη γύρω στο Ίλιο , στην Τευθρανία και στην Έφεσο , και όπως ήταν η πεδιάδα του Μαιάνδρου όσο μπορούμε βέβαια να συγκρίνουμε πράγματα μικρά με μεγάλα : [ 2 . 10 . 2 ] γιατί από τους ποταμούς που οι προσχώσεις τους δημιούργησαν αυτά τα μέρη , κανένας δεν είναι άξιος να συγκριθεί στο μέγεθος ούτε με ένα από τα στόμια του Νείλου , ο οποίος Νείλος έχει πέντε στόμια . [ 2 . 10 . 3 ] Υπάρχουν όμως και άλλοι ποταμοί , όχι βέβαια τόσο μεγάλοι σαν τον Νείλο , οι οποίοι ωστόσο έκαναν μεγάλα έργα · μπορώ να αναφέρω και άλλων ποταμών ονόματα , και ανάμεσά τους το τελευταίο δεν είναι του Αχελώου , ο οποίος , διασχίζοντας την Ακαρνανία , χύνεται στη θάλασσα και έχει ήδη κάνει στεριά τις μισές από τις Εχινάδες νήσους .

[ 2 . 11 . 1 ] Στη χώρα της Αραβίας , όχι μακριά από την Αίγυπτο , υπάρχει ένας θαλάσσιος κόλπος που εισχωρεί από τη λεγόμενη Ερυθρά θάλασσα , με μήκος και πλάτος όσο θα πω τώρα · [ 2 . 11 . 2 ] για όποιον ξεκινήσει από τον μυχό , χρησιμοποιώντας το κουπί , ώσπου να βγει στην ανοιχτή θάλασσα , το μήκος είναι σαράντα ημέρες · το πλάτος , στο σημείο όπου ο κόλπος είναι πλατύτερος , είναι μισής ημέρας ταξίδι . Μέσα σ᾽ αυτόν τον κόλπο τα νερά φυραίνουν και φουσκώνουν κάθε μέρα . [ 2 . 11 . 3 ] Ένας τέτοιος κόλπος μού φαίνεται ότι ήταν κάποτε και η Αίγυπτος , οπότε ο ένας κόλπος εισχωρούσε από τη βορεινή θάλασσα ώς την Αιθιοπία και ο άλλος , ο αραβικός , για τον οποίο θα μιλήσω τώρα , έμπαινε από τη νότια θάλασσα στη Συρία , και οι μυχοί τους χώνονταν μέσα στην ξηρά , και θα ενώνονταν ο ένας με τον άλλο αν δεν τους χώριζε ένα μικρό κομμάτι γης . [ 2 . 11 . 4 ] Αν λοιπόν θελήσει ο Νείλος να εκτρέψει τον ρου του σ᾽ αυτόν τον αραβικό κόλπο , τί τον εμποδίζει , καθώς θα κυλάει , να τον σκεπάσει μέσα σε είκοσι χιλιάδες χρόνια ; Φαντάζομαι μάλιστα ότι και μέσα σε δέκα χιλιάδες χρόνια η πρόσχωση θα μπορούσε να γίνει · δε θα μπορούσε λοιπόν , όλον αυτόν τον καιρό που πέρασε προτού γεννηθώ εγώ , ένας ποταμός τόσο μεγάλος και τόσο εργατικός να σκεπάσει έναν κόλπο ακόμη και πολύ μεγαλύτερον απ᾽ αυτόν ;

[ 2 . 12 . 1 ] Σχετικά με την Αίγυπτο λοιπόν , και αυτούς που μου είπαν τα παραπάνω τους πιστεύω , αλλά και ο ίδιος έχω την ακράδαντη πεποίθηση ότι έτσι είναι τα πράγματα . Γιατί είδα ότι η Αίγυπτος προεξέχει από τη γύρω της περιοχή , στα βουνά της εμφανίζονται κοχύλια , υπάρχει άρμη κατακαθισμένη παντού , τόσο που φθείρονται και οι πυραμίδες , και άμμο έχει μόνο εκείνο το βουνό της Αιγύπτου που βρίσκεται πάνω από τη Μέμφιδα , [ 2 . 12 . 2 ] ενώ η Αίγυπτος στο έδαφος δεν μοιάζει ούτε με τη διπλανή της Αραβία ούτε με τη Λιβύη αλλά ούτε και με τη Συρία ( γιατί στα παραθαλάσσια μέρη της Αραβίας κατοικούν Σύριοι ) , αφού το δικό της είναι μαύρο και ευκολότριφτο , δηλαδή λάσπη και πρόσχωση που την έχει φέρει ο ποταμός από την Αιθιοπία . [ 2 . 12 . 3 ] Όσο για το έδαφος της Λιβύης , γνωρίζουμε ότι είναι περισσότερο κόκκινο και αμμώδες , ενώ της Αραβίας και της Συρίας είναι περισσότερο αργιλώδες και πετρώδες .

[ 2 . 13 . 1 ] Οι ιερείς όμως μου ανέφεραν και τούτη τη μεγάλη απόδειξη γι᾽ αυτή τη χώρα : όταν βασιλιάς ήταν ο Μοίρις , όποτε ο ποταμός ανέβαινε οκτώ πήχες τουλάχιστον , άρδευε όλη την Αίγυπτο από τη Μέμφιδα και κάτω · και όταν το άκουσα εγώ αυτό από τους ιερείς , ο Μοίρις δεν είχε ακόμη εννιακόσια χρόνια πεθαμένος . Τώρα όμως , αν δεν ανέβει τουλάχιστον δεκαέξι ή δεκαπέντε πήχες ο ποταμός δεν πλημμυρίζει τον τόπο . [ 2 . 13 . 2 ] Και μου φαίνεται ότι οι Αιγύπτιοι που κατοικούν από τη λίμνη Μοίριδα και κάτω , σε διάφορες περιοχές και στο λεγόμενο Δέλτα , αν η χώρα τους αυξηθεί σε ύψος και απλωθεί σε έκταση με την ίδια αναλογία , οπότε ο Νείλος δεν θα την πλημμυρίζει , θα πάθουν από εκεί και ύστερα αυτό που κάποτε οι ίδιοι είπαν ότι θα πάθουν οι Έλληνες . [ 2 . 13 . 3 ] Όταν δηλαδή έμαθαν ότι τη χώρα των Ελλήνων την ποτίζει η βροχή και όχι ποτάμια , όπως τη δική τους , οι Αιγύπτιοι είπαν ότι αν η μεγάλη ελπίδα των Ελλήνων διαψευσθεί καμιά φορά , οι Έλληνες θα πεινάσουν άσχημα . Τα λόγια αυτά θέλουν να πουν ότι αν ο Θεός δεν θελήσει καμιά φορά να τους ρίξει βροχή αλλά κάνει ξηρασία , οι Έλληνες θα αφανιστούν από τον λιμό : γιατί νερό αυτοί δεν μπορούν να βρουν από πουθενά αλλού παρά μόνο από τον Δία .

( 562 ) 77% GRC
( 172 ) 23% GRC - GRE

( 221 ) 24% GRC - GRE
( 688 ) 76% GRE