Chiara Palladino / Agathemerus - print editions

University Of Leipzig & Bari

This trilingual alignment contains Wendelin's translation (on the left) and Greek text (center), aligned with Tennulius' Latin translation, from the editio princeps of Agathemerus (right).

De Veterum Geographia - Cap . I

Chiara Palladino / Agathemerus - print editions
  • Created on 2017-10-20 16:49:21
  • Modified on 2017-10-20 17:49:58
  • Translated by Wendelin (left) - Tennulius (right)
  • Aligned by Chiara Palladino
Latin
Ἑλληνική
Latin
De Veterum Geographia . Caput primum . Anaximander Milesius auditor Thalis primus omnium ausus est orbem terrarum in tabella exprimere : quem secutus Hecataeus Milesius multae peregrinationis vir ad miraculum usque idem argumentum excoluit . Nam Hellanicus Lesbius quamquam alioquin doctissimus minus tamen concinne ista tractavit . Subinde autem Damastes Cittiensis sua describens ex Hecataeo Periplum littorialis orae composuit . Moxque Democritus atque Eudoxus aliique nonnulli Terrarum Circumitiones navigationesque persecuti sunt .
Antiqui ergo Terrarum orben quatenus habitatur effigiarunt rotundum , mediam complexum Graeciam , cuius medi statuant Delphos , quos umbilicum dixerunt orbis . At vero Democritus multis vir experimentis exercitus primus asseruit oblongam esse terram . Sesquialtera sui longitudine ad latitudinem . cui etiam assensus est Dicaearchus Peripateticus .
Eudoxus autem longitudinem pronuntiavit duplam latitudinis ; sicut Eratosthenes maiorem quoque dupla . Crates semicirculi figuram illi dedit ; Hipparchus Trapezij : nonnulli etiam caudae belluinae ; denique Posidonius Stoicus fundae illi formam tribuit , cuius media latitudo porrigatur ab Austro in Boream , angustiae pars infra orientem atque occidentem procedat .
Sic tamen ut latissima sit qua parte in Eurum vergit India . Continentium termini sunt . Europae quidem atque Africae Columnae Herculis ; Africae atque Asiae Nilus , aut ut alijs visum Isthmus , qui Sarbonidem inter paludem et Arabicum sinum interipitur : Asiae denique et Europae confinia prisci quidem afferuerunt Phasin fluvium , at mox Isthmum exporretum a Sarbo in mare Caspium ; recentiores vero postea definierunt Maeotin paludem una cum fluvio Tanai .
Vocantur autem Continentes vocabulo Graeco Epiri , quod scilicet inexplorata sint magnitudinis . Harum Asia sic dicta est quod propinque statim sic in illam ex Europa tendentibus , suo terrestri itinere id hac sive navali secundum insulas continuas , cuiusmodi sunt Euboea , Andros , Tenos , Myconos , Icaria , Samos , Mycale , Europa nomen inherit a Vento Euro . Libyae vocabulum Graecos plane fugit , sed id a populo quodam inter Phoenices nobili venit , idemque sonat quod Leones . Oceanum dicimus ab aestuum concitatione terras undique alluentium .
Denique Dicaearchus Terrarum orbem non aquis disterminat . sed ductu linea cuiusdam simpliciter recta ; quam a Columnis Herculis arcessit per Sardiniam , Siciliam , Peloponesum , Ioniam , Cariam , Lyciam , Pamphyliam , Ciliciam , ac Tautum montem 4 . , unde in Imaum eandem agit : secundum qua loca partes orbis terrarum has Boreales , illas esse iubet Australes .
Περὶ τῆς τῶν παλαιῶν Γεωγραφίας Κεφ . α .
Ἀναξίμανδρος Μιλήσιος ἀκουστὴς Θάλεω πρῶτος ἐτόλμησε τὴν οἰκουμένην ἐν πίνακι γράψαι . μεθ᾿ ὃν Ἑκαταῖος Μιλήσιος ἀνὴρ πολυπλανὴς , διηκρίβωσεν ὥστε θαυμασθῆναι τὸ πρᾶγμα . Ἑλλάνικος γὰρ Λέσβιος ἀνὴρ πολυΐστωρ ἀπλάστως παρέδωκε τὴν ἱστορίαν Εἶτα Δαμάστης Κητιεὺς τὰ ἐκ τῶν Ἑκαταίου μεταγράψας περίπλουν ἔγραψεν . Ἑξῆς Δημόκριτος καὶ Εὔδοξος καὶ ἄλλοι τινὲς τῆς γῆς περιόδους καὶ περίπλους ἐπραγματεύσαντο .
Οἱ μὲν οὖν Παλαιοὶ τὴν οἰκουμένην ἔγραφον στρογγύλην , μέσην διηγεῖσθαι τὴν Ἑλλάδα , καὶ ταύτης Δελφοὺς , τὸν ὄμφαλον γὰρ ἔχειν τῆς γῆς . Πρῶτος δὲ Δημόκριτος πολύπειρος ἀνὴρ συνῇδεν , ὅτι προμήκης ἐστὶν γῆ , ἡμιόλιος τὸ μῆκος τοῦ πλάτους ἔχουσα . Συνῄνεσε τούτῳ καὶ Δικαίαρχος Περιπατητικός . Εὔδοξος δὲ τὸ μῆκος διπλοῦν τοῦ πλάτους . δὲ Ἐρατοσθένης πλεῖον τοῦ διπλοῦ . Κράτης δὲ ὡς ἡμικύκλιον . Ἵππαρχος δὲ τραπεζοειδῆ . Ἄλλοι οὐροειδῆ . Ποσειδώνιος δὲ Στωϊκὸς σφενδονοειδῆ καὶ μεσοπλατὸν ἀπὸ Νότου εἰς Βοῤῥᾶν , στενὴν πρὸς Ἑὼ καὶ Δύσιν . τὰ πρὸς Εὖρον δ᾿ μοίως πλατύτερα πρὸς τὴν Ἰνδικήν
Ὅροι ἠπείρων . Εὐρώπης μὲν καὶ Λιβύης αἱ Ἡρακλέους στῆλαι . Λιβύης δὲ καὶ Ἀσίας Νεῖλος οἱ δὲ Ἰσθμὸν τὸν ἀπὸ Σαρβωνίδος λίμνης καὶ Ἀραβίου κόλπου . Ἀσίας δὲ καὶ Εὐρώπης οἱ μὲν ἀρχαῖοι λέγουσι Φάσιν ποταμὸν , καὶ τὸν ἕως Κασπίας Ἰσθμὸν , τὸν ἀπὸ Σάρβω . οἱ δὲ ὕστερον νεώτεροι Μαιῶτιν λίμνην καὶ Τάναϊν ποταμόν
Ἐκλήθησαν δὲ Ἤπειροι ἄπειροί τινες οὖσαι δι ἄγνοιαν Ἀσία δὲ ἀπὸ οῦ ἄσσον εἶναι τοῖς ἀπ᾿ Εὐρώπης ἀπιοῦσι καὶ πεζῆ , καὶ νήσοις στιχηδὸν κειμέναις . Εὐβοία , Ἄνδρος , Τῆνος , Μύκονος , Ἰκαρία , Σάμος Μυκάλη . δὲ Εὐρώπη ἀπὸ τοῦ Εὔρου ὠνομάσθη . Λιβύη δὲ ὑφ᾿ Ἑλλήνων ἦν ἄγνωστος πάνυ : ἀπὸ δὲ ἔθνους ἐπισήμου Φοινικῶς ὠνομάσθησαν λέοντες . Ὠκεανὸς δὲ διὰ τὸ ὠκέως ἀνύειν κύκλῳ τὴν γῆν .
Δικαίαρχος δἐ ὁρίζει τὴν γῆν οὐχ ὕδασιν ἀλλὰ τομῇ εὐθείᾳ ἀκράτῳ ἀπὸ στηλῶν διὰ Σαρδοῦς Σικελίας , Πελοποννήσου , Ἰωνίας , Καρίας , Λυκίας , Παμφυλίας , Κιλικίας καὶ Ταύρου . ἑξῆς ἕως Ἰμάου ὄρους . Τῶν τοίνυν τόπων τὸ μὲν Βόρειον , τὸ δὲ Νότιον ὀνομάζει .
De veterum Geographia . Caput I .
Anaximander Milesius , Thaletis auditor , sustinuit omnium primus situm orbis terrarum in tabula pingere : Post quem Hecatæus Milesius , vir multæ peregrinationis , idem argumentum tam accurate tractavit , ut homines fuerint rapti in admirationem . Nam Hellanicus Lesbius , quamquam alias doctissimus , minus concinne ista tradidit . Deinde Damastes Citticensis , qui sua ex Hecatæo descripsit , littoream navigationem composuit . Mox Democritus et Eudoxus aliique nonnulli terræ circuitiones ac circumnavigationes composuerunt .
Veteres ergo orbem habitabilem effigiarunt rotundum , complexum in sui medio Græciam , in cujus centro statuunt Delphos , quos vocarunt umbilicum terrarum . Sed Democritus , cujus multa scientiæ experimenta exstant , primus affirmavit terram esse oblongam ; ita ut longitudo ad Latitudinem habeat rationem sesquialteram . cui sententiæ etiam Dicæarchus Peripateticus accessit . Eudoxus autem dixit longitudinem ad latitudinem esse in ratione dupla ; sed Eratosthenes in majore quam dupla . Crates semicirculo assimilavit : Hipparchus similem Trapezio , alii caudæ belluinæ , Posidonius Stoïcus fundæ tradidit , cujus media latitudo ab Austro in Boream pateat , angustior pars circa orientem et occidentem procedat , sic tamen ut latissima sit , qua India pertinet ad Eurum .
Termini continentium sunt : Europæ quidem atque Africæ columnæ Herculis ; Africæ et Asiæ Nilus , vel , ut alii volunt , Isthmus , qui a palude Sarbonide ad sinum Arabicum porrigitur : Asiæ vero et Europæ terminum antiqui dixerunt Phasin fluvium , et Isthmum , qui a Sarbo ad mare Caspium extenditur ; postea autem recentiores tradiderunt Mæotidem paludem et fluvium Tanaïn .
Continentes autem appellantur Græca voce Epiri , quia videlicet sunt inexploratæ magnitudinis . Asia dicta est ab ἄσσον , quod propinqua sit ex Europa in illam euntibus , sive terrestri itinere , sive navali secundum insulas ordine sitas , quales sunt Eubœa , Andrus , Tenus , Myconos , Icaria , Samos , Mycale . Europa dicta est a vento Euro . Lybiæ vocabulum Græcis plane latet , sed a populo nobili inter Phœnices venit , et significat leones . Oceanus dictus ab æstuum terras undique pulsantium concitatione .
Tandem Dicæarchus definit orbem terrarum non aquis , sed ductu lineæ cujusdam simpliciter rectæ , a columnis Herculis per Sardiniam , Siciliam , Peloponnesum , Ioniam , Cariam , Lyciam , Pamphyliam , Ciliciam , et montem Taurum , et inde usque ad Imaum actæ : Secundum quæ loca alias orbis partes Boreales , alias Australes nominat .

( 193 ) 48% LAT
( 210 ) 52% LAT - GRC

( 193 ) 54% LAT - GRC
( 164 ) 46% GRC

( 193 ) 54% LAT - GRC
( 164 ) 46% GRC

De Ventis - Caput II

Chiara Palladino / Agathemerus - print editions
  • Created on 2017-10-20 16:50:35
  • Modified on 2017-10-20 16:56:58
  • Translated by Wendelin (left) - Tennulius (right)
  • Aligned by Chiara Palladino
Latin
Ἑλληνική
Latin
De Ventis Caput II . Spirant vero venti aliunde alij , ab ortu nimirum Aequinoctiali Apeliotes , ab occasu item Aequinoctiali Zephyrus : ab meridie Notus , a septentrione Aparctias . Rursum ab ortu aestium Tropici flat Caecias , moxque ab ortu aequinoctiali sicut dictum est Apeliotes , ab hyberno denique Eurus .
Parte alia secundum solem occiduum , ab occasu hiberno procedit Libs , moxque ab occasu aequinoctiali iam memorato Zephyrus , ab occasu aestivo Argestes qui et Olympias vocatur postremo Notus et Aparctias adversi spirant . ita venti octo intelliguntur in universum . At vero Timosthenes qui Periplos ac circumnavigationes marium scripsit , ventorum nomina recenset duodecim . Etenim inter Aparctiam et Caeciam , medius illi collocatur Boreas ; inter Eurum ac Notum Phoenix , qui et Euronotus dicitur : tum inter Notum et Libem Leuconotus seu mavis Libonotus ; postremo inter Aparctiam et Argestem Thrascias , quem eundem accolae Thraciae orae Circium appellant . Addit ventorum istorum plagas populos ipsos subijci : Apelioti Bactrianos ; Euro Indos ; Phoenici Mare rubrum et Aethiopiam ; Noto Aethiopiam alteram , quae supra Aegyptum sita est ; Leuconoto Garamantas Syrtibus superiores ; Libi Aethiopas et quidquid est populorum occidentalium supra Mauros ; Zephyro columnas Herculis , ubi Africae sunt atque Europae principia pariter ac confinia ; Argesti Iberiam , quae nunc Hispania dicitur ; Borea Pontum Euxinum Maeotin Thrasciae Scythas supra Thraciam sitos ; Borea Pontum Euxinum . paludem Maeotin ac Sauromatas ; Cariae denique mare Caspium et Sacas .
Περὶ Ἀνέμων . Κεφ . Β . Ἄνεμοι δὲ πνέουσιν ἀπὸ μὲν Ἰσημερινῆς ἀνατολῆς Ἀπηλιώτης , ἀπὸ δὲ ἰσημερινῆς δύσεως Ζέφυρος , ἀπὸ δὲ μεσημβρίας Νότος , ἀπὸ δὲ ἄρκτου Ἀπαρκτίας , ἀπὸ δὲ τροπῆς θερινῆς Καικίας . ἑξῆς δὲ ἀπ᾿ ἰσημερινῆς ἀνατολῆς Ἀπηλιώτης , καὶ ἀπὸ χειμερινῆς Εὖρος . δυσμικοὶ δὲ ἀπὸ μὲν δύσεως χειμερινῆς Λίψ . καὶ ἑξῆς πάλιν ἀπὸ δύσεως ἰσημερινῆς Ζέφυρος , ἀπὸ δὲ δύσεως θερινῆς Ἀργέστης ἤτοι Ὀλυμπίας . εἶτα Νότος καὶ Ἀπαρκτίας ἀντιπνέοντες γίνονται οὖν ὀκτώ .
Τιμοσθένης δὲ , γράψας τοὺς περίπλους δώ– δεκά φησι , προστιθεὶς μέσον Ἀπαρκτίου καὶ Καικίου Βορέαν , Εὔρου δὲ καὶ Νότου Φοίνικα τὸν καὶ Εὐρόνοτον , μέσον δὲ Νότου καὶ Λιβὸς τὸν Λευκόνοτον ἤτοι Λιβόνοτον , μέσον δὲ Ἀπαρκτίου καὶ Ἀργέστου Θρασκίαν ἤτοι Κίρκιον ὑπὸ τῶν περιοίκων . Ἔθνη δὲ οἰκεῖν τὰ πέρατα κατ᾿ Ἀπηλιώτην Βακτριανοὺς , κατ᾿ Εὖρον Ἰνδοὺς , κατὰ Φοίνικα Ἐρυθρὰν θάλασσαν καὶ Αἰθιοπίαν , κατὰ Νότον τὴν ὑπὲρ Αἴγυπτον Αἰθιοπίαν . Κατὰ Λευκόνοτον τοὺς ὑπὲρ Σύρτεις Γαράμαντας . κατὰ Λίβα Αἰθίοπας καὶ δυσμικοὺς ὑπὲρ Μαύρους . κατὰ Ζέφυρον Στήλας , καὶ ἀρχὰς Λιβύης καὶ Εὐρώπης , κατ᾿ Ἀργέστην Ἰβηρίαν τὴν νῦν Ἱσπανίαν . Κατὰ δὲ Θρασκίαν τοὺς ὑπὲρ Θράκην Σκύθας , κατὰ δὲ Βοῤῥᾶν Πόντον Μαιῶτιν Σαυρόματας , κατὰ Καικίαν Κασπίαν θάλασσαν καὶ Σάκας .
De Ventis . Caput II .
Venti autem flant ex diversis partibus , ab Æquinoctiali nimirum ortu Apeliotes , ab occasu Æquinoctiali Zephyrus ; a meridie Notus , a Septentrione Aparctias . Rursus ab æstivi Tropici ortu spirat Cæcias ; dein ab ortu Æquinoctiali ( ut dictum modo ) Apeliotes , ab hyberno denique Eurus .
Rursus secundum solem occidentem , ab occasu hiberno provenit Libs , deinde ab occasu Æquinoctiali dictus jam Zephyrus , ab occasu vero æstivo Argestes , alias Olympias dictus . Tantem Notus et Aparctias adversi flant ; ita ut venti omnes sint octo . Timosthenes autem , qui conscripsit marium circumnavigationes , tradit duodecim ventos , quia inter Aparctiam et Cæciam medium ponit Boream , inter Eurum et Notum Phœnicem , qui et Euronotus vocatur ; inter Notum et Libem Leuconotum , qui alias Libonotus dicitur , inter Aparctiam et Argesten Thrascian , quem accolæ istius oræ etiam Circium appellant . Tradit et quæ gentes unicuique ventorum plagæ sint subjectæ ; nimirum Bactriani habitant sub Apeliote , Indi sub Euro , sub Phœnice mare Rubrum et Æthiopia jacet ; sub Noto altera Æthiopia , ultra Ægyptum sita . Ad Leuconotum collocat Garamantas , qui supra Syrtes colunt , ad Libem Æthiopas , et omnes occidentales supra Mauros ; ad Zephyrum vero columnas Herculis , unde Africa et Europa incipiunt ; ad Argestem Iberiam , quæ nunc vocatur Hispania ; Ad Thrascian Scythas supra Thraciam sitos ; Ad Borean Pontum Euxinum , paludem Mæotin ac Sauromatas ; ad Cæciam denique Mare Caspium et Sacas .

( 250 ) 100% LAT
( 0 ) 0% LAT - GRC

( 0 ) 0% LAT - GRC
( 213 ) 100% GRC

( 0 ) 0% LAT - GRC
( 213 ) 100% GRC

Navigatio Marium - Cap. III

Chiara Palladino / Agathemerus - print editions
  • Created on 2017-10-20 16:52:43
  • Modified on 2017-10-20 16:57:28
  • Translated by Wendelin (left) - Tennulius (right)
  • Aligned by Chiara Palladino
Latin
Ἑλληνική
Latin
Navigatio Marium Cap . III . Caeterum Syrtes cum duae sint ; earum maior stadijs ambitur quinquies millenis , minor in mille et sexcenta patet . Fauces vero Adriatici maris quod idem Ionium pelagus nonnulli vocant traiectum habet stadia 1700 latum ab extrema Iapygia in Ceraunios montes Epiri .
Aegaeum mare mox excipit Hellespontus ad Abydum ac Sestum oppida desinens . Abinde Propontis Chalcedonem usque et Byzantium patet ubi rursum in angustias contraxitur a quibus Pontus Euxinus iam incipit . Post hunc Maeotis palus iacet . Rursum initio sumpto ab Europae atque Africae confinijs . illinc mare se aperit Ibericum seu Hispanicum quod a Columnis Herculis protenditur in montem usque Pyrenaeum . unde iam incipit esse Ligusticum usque ad fines Hetruriae . Sardoum huic adiacet Sardiniam inter et Africam inferne declinatum ; nam a laeva Tyrrhenum sequitur ab extrema Liguria protensum usque in Siciliam Excipit hoc Africanum , Creticumque mox , et Siculum ; tum et Ionium , cum Adriatico : quod ipsum a Siculo mari refunditur . Post offert se Corinthiacus sinus quod item Alcyonium mare vocant . Sunio deinde ac Scylaceo protenditur mare Saronicum : post quod aditur Myrtoum , et ab hoc Icarium Cycladibus insulis perspersum . Hinc navigatio procedit in Carpathium mare , mox in Pamphylium atque Aegyptium . Careium supra Icarium mare , statim se aperit Aegaeum .
At enim Europa praeternavigatur ab ostijs Tanais fluvij ad columnas Herculis stadijs 69709 omnino : Africae vero leguntur littora in ostium Nili quod Canobicum vocant a Tingi oppido stadijs 29252 . Asiae omnis ora stringitur a Canopo ad ostia Tanais fluvij per stadia 40111 littoribus simul omnibus sinibusque connumeratis . Ad summam : littoralis omnis ora universi nostri orbis qua internum mare accolitur excurrit in stadia 130072 : si tamen et Maeotis palus in suum censum veniat ; cuius ambitus stadia colligit 9000 . Huius autem ostium perquod in Euxinum pontus deflunt Cymmerius Bosphorus dicitur et stadia 78 longus est .
Ipsa Euxinus pontus stadia patet 3083 , coitque in angustias freti quod Thracius Bosphorus appellatur : quem aliquando Rex Persarum Darius cum oppositionem suscepisset adversus Scythas Europam incolentes subitanio ponte iunxit , sex stadia longo .
Iam vero Persum mare cuius finis magis proprie dicendus et cum rotundum ferme sit , ostium suum aperit inter extremam Carmaniam atque Arabiam ambitusque stadijs 20000 : nam ostium ipsum Arabiam inter et Carmaniam interruptum stadia patet 400 .
Hyrcanum mare quod idem etiam Caspium vocant lunato flexu sinuatum sive etiam quod alijs visum est oblongum in stadia extenditur 22000 admodum : fauces traijciuntur stadijs quatuor
Arabicus denique sinus angustior aliquanto , sed in longum effusus exordium sumit ab Heroum oppido pergitque secundum oram Trogloditicam ad Ptolemaidam usque oppidum , quod venationibus exercendis illis conditum est medio 9000 stadiorum spacio interiecto . Arabici finis sinus fauces sunt ad oppidum Diren lata stadia non amplius 60 . ad hunc locum a Ptolemaida navigatur stadijs 6500 . quod Rubri maris reliquum est ultra Diren usque ad Oceanum in octo millia stadiorum extenditur , ibique navigari desinit . At vero latus istius sinus de quo agimus quod Arabiae obiacet ab regressu Elamite ad eandem Diren stadiorum est 4000 . Porrho ipsa Arabia in Rubrum mare exporrecta per longitudinem extenditur 12000 stadiorum .
Περίπλους θαλάσσων . Κεφ . γ . Ἔστι δὲ μεγάλη Σύρτις σταδίων ͵ε , δὲ μικρὰ σταδίων ͵αχ , τὸ δὲ στόμα τοῦ Ἀδρίου καλοῦσι τινὲς Ἰώνιον πέλαγος , ἔχει διάπλουν σταδίων ͵αψ . ἀπὸ ἄκρας Ἰαπυγίας ἐπὶ Κεραύνια ὄρη τῆς Ἠπείρου .
Διαδέχεται τὸ Αἰγαῖον Ἑλλήσποντος , λήγων εἰς Ἄβυδον καὶ Σηστὸν , εἶτα Προποντὶς λήγει εἰς Χαλκηδόνα καὶ Βυζάντιον , ἔνθα τὰ στενὰ , ἀφ᾿ ὧν Πόντος ἄρχεται · εἶτα Μαιῶτις λίμνη . Πάλιν δὲ ἀπ᾿ ἀρχῆς Εὐρώπης καὶ Λιβύης , Ἰβηρικὸν τὸ ἀπὸ Στηλῶν εἰς Πυρήνην τὸ ὄρος , Λιγυστικὸν δὲ τὸ ἕως τῶν τῆς Τυῤῥηνίας περάτων . Σαρδῶον δὲ τὸ ὑπὲρ Σαρδὼ , νεῦον πρὸς Λιβύην κάτω . Τυῤῥηνικὸν δὲ τὸ μέχρι Σικελίας ἀρχόμενον ἀπὸ τῶν Λιγυστικῆς ἄκρων . εἶτα Λιβυκὸν εἶτα Κρητικὸν καὶ Σικελικὸν , καὶ Ἰώνιον καὶ Ἀδριατικὸν ἀνακεχυμένον ἐκ τοῦ Σικελικοῦ πελάγους . ὃν καλοῦσι Κορινθιακὸν κόλπον ἤτοι Ἀλκυονίδα θάλασσαν : τὸ Σουνίῳ καὶ Σκυλαίῳ περιερχόμενον πέλαγος Σαρωνικὸν , εἶτα Μυρτῶον καὶ Ἰκάριον ἐν αἱ Κυκλάδες , εἶτα Καρπάθιον καὶ Παμφύλιον καὶ Αἰγύπτιον · ὑπὲρ δὲ τὸ Ἰκάριον ἑξῆς ἀνακεῖται τὸ Αἰγαῖον .
Ἔστι δὲ τῆς Εὐρώπης παράπλους ἀπὸ Τανάϊδος ποταμοῦ ἐκβολῶν ἕως Ἡρακλείων στήλων σταδίων μυριάδων ἓξ καὶ ͵θψθ · τῆς δὲ Λιβύης ἀπὸ Τίγγος ἕως στόματος Κανωβικοῦ σταδίων μυριάδων δύο καὶ ͵θσνβ · τῆς δ᾿ Ἀσίας ἀπὸ Κανώβου ἕως Τανάϊδος ποταμοῦ μετὰ τῶν κόλπων παράπλους σταδίων μυριάδων δ καὶ ρια . ὁμοῦ παράλιος σὺν κόλποις τῆς καθ᾿ ἡμᾶς οἰκουμένης σταδίων μυριάδων ιγ καὶ οβ συμμετρουμένης τῆς Μαιώτιδος λίμνης , ἧς περίμετρος σταδίων ͵θ . τὸ δὲ στόμα Κιμμέριος Βόσπορος σταδίων οη .
δὲ Πόντος σταδίων ͵πγ , δὲ Θράκιος Βόσπορος τὰ στενὰ ὅπη Δαρεῖος ἔζευξεν ἐπὶ Σκύθας τὴν η γέφυραν σχεδίαν , σταδίων ϛ .
δὲ Περσικὴ Θάλασσα κυκλοτερὴς οὖσα συνάγουσα τὸ στόμα ἄκρῳ Καρμανίας καὶ Ἀραβίας περίμετρον ἔχει μυριάδων δύο σταδίων . ἔστι δὲ τὸ μεταξὺ στόμα Ἀραβίας καὶ Καρμανίας στόμα σταδίων υ .
δὲ Ὑρκανία ἤτοι Κασπία θάλασσα μηνοειδὴς οὖσα κατὰ δέ τινας καὶ προμήκης , ἔστι σταδίων δισμυρίων διχιλίων : τοῦ δὲ στόματος ἔχει τὸ δίαρμα σταδίους δ .
δὲ Ἀράβιος κόλπος στενὸς ὢν καὶ προμήκης ἄρχεται ἀφ᾽ Ἡρώων πόλεως παρὰ τὴν Τρωγλοδυτικὴν ἕως τῆς Πτολεμαΐδος τῆς ἐπὶ θῆρας , σταδίων ͵θ τὸ μῆκος . Τὰ δὲ κατὰ Δείρην στενὰ σταδίων ξ , ἔνθεν ἑξῆς πλοῦς σταδίων ϛ͵φ , τὸ δὲ λοιπὸν οὐ πλεῖται παρὰ τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν ἕως ᾽Ωκεανοῦ σταδίων η , τὸ δὲ παρὰ τὴν Ἀραβίαν πλευρὰν ἀπ᾿ Ἐλανίτου μυχοῦ σταδίων μυριάδων ͵Δ . αὐτὴ δὲ Ἀραβία εἰς τὴν Ἐρυθρὰν καθήκει καὶ μεμήκυται ἐπὶ σταδίων μυρίων δισχιλίων .
Circumnavigatio marium . Caput III
Syrtium autem altera major quinque millibus stadiorum ambitur , minor mille et sexcenta continet . Fauces vero maris Adriatici , quod nonnulli vocant Ionium pelagus , patent in latitudinem 1700 stadia , a promontorio Japygiæ ad montes Ceraunios Epiri .
Ægæum mare sequitur Hellespontus , ad Abydum et Sestum desinens : Hellespontum excipit Propontis usque ad Chalcedonem et Byzantium patens , ubi rursum in angustias contrahitur , a quibus Pontus Euxinus incipit , post quem jacet Palus Mæotis . Rursum si incipias a confiniis Africæ et Europæ , erit Ibericum seu Hispanicum mare , quod a Columnis Herculis pertinet ad montem Pyrenæum , inde Ligusticum ad fines usque Hetruriæ . Huic adjacet Sardoum supra Sardiniam versus Africam inferne vergens . Nam a sinistra Tyrrhenum ab extrema Liguria porrigitur usque ad Siciliam . Deinde sequitur Africanum , Creticum et Siculum , tum et Ionium cum Adriatico ; quod ipsum a Siculo mari refunditur . Postea se offert Cortinthiacus sinus , qui et Alcyonium mare vocatur . Inter Sunium et Scyllæum promontoria jacet Saronicum pelagus , hinc sequitur Myrtoum et Icarium , quod continet insulas Cycladas ; Inde transitur in Carpathium , Pamphylium atque Ægyptium , super autem Icarium statim est Ægæum .
Potest autem Europa ab ostiis Tanais fluvii ad columnas Herculis præternavigari stadiis 69709 ; Africa vero ab oppido Tingi usque ad ostium Nili Canobicum stadiis 29252 . Asiæ omnis ora stringitur a Canobo ad ostia Tanais fluvii per stadia 40111 , littoribus omnibus et sinubus una comprehensis : Ita ut littoralis omnis ora universi nostri orbis , qua internum mare accolitur , conficiat summam stariodum 139072 : si tamen Mæotis palus , cujus ambitus est stadiorum 9000 , connumeretur : Ejus ostium , quo in Euxinum derivatur , vocatur Bosporus Cimmerius , longus est stadia 78 .
Euxinus vero Pontus ambitur stadiis 23083 . coitque in angustias freti , quod Thracius Bosporus appellatur , sex stadia longus , quem Darius ponte junxit subitario , cum adversus Scythas expeditionem suscepisset .
Mare Persicum , quod est valde rotundum , et ostium suum aperit inter Carmaniam et Arabiam , habet circuitum stadiorum 20000 . Ostium vero ipsum inter Arabiam et Carmaniam patet stadia 400 .
Hyrcanum vero , quod et Caspium mare dicitur , lunato flexu sinuatum , et ut aliis placet , oblongum , extenditur in stadia 22000 , fauces trajiciuntur stadiis quatuor .
Arabicus sinus , qui est angustior et oblongior , initium capit ab Heroum oppido , præterit oram Trogloditicam , ad Ptolemaïdem oppidum usque , quod propter venationes est conditum , habet stadiorum 9000 longitudinem interjectam . Hujus sinus fauces ad oppidum Diren latæ stadia non amplius 60 : a Ptolemaïde ad hunc locum navigatur stadiis 6500 . Reliquum maris rubri est ultra Diren ad usque Oceanum octo millia stadiorum extentum , et ibi navigari desinit . Sinus vero latus , quod Arabiæ prætenditur a recessu Elanitico ad eandem Diren , est stadiorum 14000 . Porro ipsa Arabia ad rubrum mare exporrigitur , et extenditur per longitudinem 12000 stadiorum .

( 539 ) 100% LAT
( 0 ) 0% LAT - GRC

( 0 ) 0% LAT - GRC
( 438 ) 100% GRC

( 0 ) 0% LAT - GRC
( 438 ) 100% GRC

De longitudine ac latitudine orbis - Cap. IV

Chiara Palladino / Agathemerus - print editions
  • Created on 2017-10-20 16:53:55
  • Modified on 2017-11-14 10:08:38
  • Translated by Wendelin (left) - Tennulius (right)
  • Aligned by Chiara Palladino
Latin
Ἑλληνική
Latin
De longitudine ac latitudine habitati orbis Cap . IV Ad longitudinem autem terrarum orbis quod attinet ea concipitur a Gange ad Gades in stadia 68549 hoc fermo modo . A Gange fluvio cuiusque ostio quo se in Oceanum Indicum effundit ad Myriandrum urbem Syriae in Issico sinu positam stadia sunt 41725 : quod mensurae sic currit . A Gange ad Indi amnis ostia 6000 sunt stadia , ab Indo ad portas Caspias 15300 , abinde ad Euphratem 10050 : postremo Myriandrum reliqua sunt stadia 375 ita summa illa 41725 stadiorum conflatur .
At vero iam Myriandro Gades stadia computamus 26820 per haec intervalla : Myriandro proxima navigatione solvitur in Cyprum eiusque primas insulas quas Cleidas quasi dixeris Claves appellant stadijs 1400 . Inde abest eiusdem insulae promontorium ultimum Acamas stadijs 3300 . hinc in Chelidonias insulas per mare Pamphylium stadia sunt 1300 : tum ad oppidum Lyciae Patara 800 : dein ut a regione sit Rhodi insulae 700 numerantur . postea Carpathium mare navigatur stadijs 140 donec Astypalaeam pervenias . abest inde Taenarus Peloponesi promontorium stadijs 1450 et ab hoc Pachynus Siciliae 4000 unde Lilybaeum eiusdem insulae oppidum distat navigatione maris Libyci stadia 1520 . ab hoc loco per mare Tyrrhenum abest Caralis Sardiniae oppidum stadia 2800 unde Gades tenditur praeternavigatis insulis Gymnesijs seu Balearibus 10000 stadiorum cursu . Ad extremum Gadibus praeter Sacrum promontorium navigatur in Artabrorum portum stadijs 7332 Ita fiunt in universum 72477 stadia .
Alia via quae certior itinere terreno maxime patet . A Gange ad Euphratem amnem stadia 41350 ab Euphrate ad oppidum Cappadociae Mazaca 2550 . a Mazacis vero per mediam Phrygiam submontanam magnamque Cariam recta Ephesum 43320 . Ita colliguntur a Gange Ephesum usque stadia in universum 47220 . Iam Epheso per Aegaeum pelagus Delum stadia sunt 1600 . Hinc ad Isthmum Corinthium 1700 omnino . ab Isthmo per sinum Corinthiacum Patras Achaiae oppidum stadia interiacent . 720 abinde Leucadem 700 mox hinc Corcyram tantundem . Corcyra in montes Epiri quos Acroceraunia vocant stadia sunt 2060 Brundusium deinde 700 unde terrestri itinere Romam ita facienti stadia restant 2820 . Roma usque ad Alpes et Scingomagum vicum sub ipsis Alpinum radicibus positum stadia sunt 4152 . Unde per Galliam ad Pyrenaeos montes et oppidum Illiberim 2960 numerantur . Abinde Gades 2651 computant secundum mansiones in quam insulam traiectus est stadiorum 603 Omnis ergo numerans ab extremo Gange colligitur ad Gades in stadia consurgere 71560 .
Latitudo terrae qua modo habitatur currit ab extremo Aethiopico Oceano ad Aequatorem primum , in stadia 8000 ; ac rursum in Meroen altera totidem : abinde Alexandriam in alia 1000 stadia . Ab vero ab Alexandria in Ostium Tanais amnis stadiorum summa procedit ad 18056 ubi iam latitudinis mensura desinit . nam ab Ostio Tanais ulteriora septentriones versus incomperta sunt . hanc vero dinumerationem sic instituunt . Ab Alexandria Lindum oppidum Rhodi insulae stadia definiunt 4500 : sed relicta Rhodo ad dexteram in Thoantium Carpathii promontorium navigatur stadijs 400 amplius inde in Telum insulam stadijs 560 hinc ad Lactera promontorium Co insula 320 stadijs curritur . ad eiusdem insulae promontorium alterum quod Drepanum vocant 100 . tum ad Acriten insulam sive autem Cerciten promontorium Laei insula stadia sunt 230 moxque ad Corassias insulas 200 a quibus abest Ampelos insula Sami promontorium stadijs 30 . abinde ad Aegaeum Argenon Lesbi promontorium Aegaeo iam mari navigatur stadijs 800 hunc in modum computatis Abest Samo Erythraeum Corycaeum stadijs 270 . inde Phlium promontorium Chij 50 unde ad Melanea promontorioum Lesbi sunt 450 . Deinceps ad Sigrium eiusdem Lesbi promontorium alterum 500 sunt stadia . a quo 100 sunt ad Sigeum : hinc vero 2500 ad Os Ponti . tum Carambin 2800 . mox ad Os Maeotidis paludis 2500 ac denique in Tanain 1670 .
Aliter etiam a Rhodo cursus hic intelligitur , in Gnidum insulam numeratis stadijs 700 : in Co insulam 200 Samum deinde 800 . Abest hinc Chios stadia 750 et ultra hanc Mitylene 520 . Sequitur Tanaedos post stadia 350 mox Sigeum ab stadijs 100 . Os Ponti abest inde stadijs 2500 : et Carambis hinc post 2800 stadia . Iam ad Os Maeotidis paludis sunt 2500 est deinceps ad Tanaim fluvium 2200 . Summa stadiorum ab Alexandria in Tanaim fit 18620 .
Περὶ Μήκους καὶ πλάτους τῆς οἰκουμένης . Κεφ . δ . Μῆκος δὲ τῆς οἰκουμένης ἀπὸ Γάγγου εἰς τὰ Γάδειρα σταδίων μυριάδων ϛ καὶ ͵ηφμθʹ οὕτως . Ἀπὸ μὲν Γάγγου ποταμοῦ ἕως Μυριάνδρου τῆς ἐν Ἰσσικῷ κόλπῳ σταδίων μυριάδων ϛ καὶ ͵αψκε . οὕτως . Ἀπὸ Γάγγου ἐπ᾿ ἐκβολὰς Ἰνδοῦ ποταμοῦ σταδίων δισμυρίων ͵ϛ · ἀπ᾿ Ἰνδοῦ ἕως Κασπίων πύλων μυρίων ͵ετ , ἐπὶ τὸν Εὐφράτην σταδίων μυρίων ν εἰς Μυρίανδρον σταδίων τοε .
Ἀπὸ δὲ Μυριάνδρου ἐπὶ Γάδειρα σταδίων δισμυρίων ͵ϛ͵ωκ , οὕτως . Ἀπὸ Μυριάνδρου ἐπὶ Κλείδας Κύπρου στάδια ͵αυ , ἐπὶ Ἀκάμαντα τὸ ἀκρωτήριον στάδια γ͵τ , ἐπὶ δὲ Χελιδονίας διὰ Παμφυλίου πελάγους στάδια ͵ατ . εἰς Πάταρα στάδια ω . ὡς εἰς ῾Ρόδον , στάδια ψ . εἰς Ἀστυπάλαιαν διὰ Καρπαθίου στάδια ρμ ἐπὶ Ταίναρον στάδια ͵αυν . ἐπὶ Πάχυνον Σικελίας στάδια ͵Δ . ἐπὶ Λιλύβαιον διὰ Λιβυκοῦ πελάγους στάδια ͵αφκ . ἐπὶ δὲ Κάραλιν Σαρδοῦς διὰ Τυρσηνικοῦ πελάγους στάδια βω . ἐπὶ Γάδειρα ὑπερπλεύσαντι Γυμνήσιας νήσους στάδια μύρια . ἀπὸ Γαδείρων δὲ διὰ ἱεροῦ ἀκρωτηρίου καὶ Ἀρτάβρων λιμένος στάδιοι ͵ζτλβ · Ὁμοῦ γίγνονται μυριάδες ζ καὶ ͵βυοζ ·
Καὶ ἄλλως . Ἀπὸ Γάγγου ἕως Εὐφράτου ποταμοῦ μυριάδων δ καὶ ͵ατν . Ἀπ᾿ Εὐφράτου εἰς Μάζακα Καππαδόκων στάδια ͵δρνʹ . ἀπὸ δὲ Μαζάκων διὰ Φρυγίας τῆς παρορίας καὶ μεγάλης Καρίας ἕως Ἐφέσου στάδιοι γ͵τκ . Ὁμοῦ ἀπὸ Γάγγου εἰς Ἔφεσον σταδίων μυριάδως δ καὶ ζσκ . Ἀπὸ δὲ Ἐφέσου εἰς Δῆλον διὰ τοῦ Αἰγαίου στάδια ͵αχ ἐπ᾿ Ἰσθμὸν στάδια ͵αψ . ἀπ᾿ Ἰσθμοῦ διὰ Κορινθίου κόλπου εἰς Πάτρας στάδιαψκ . ἐπὶ Λευκάδα στάδια ͵ψ . ἐπὶ Κορκύραν στάδια ψ . ἐπ᾿ Ἀκροκεραύνια ὄρη στάδια λξ . ἐπὶ Βρεντήσιον στάδια ψ . ἀπὸ Βρεντησίου πεζῆ ὁδεύοντι ἕως Ῥώμης στάδια ͵βωπ . Ἀπὸ Ῥώμης ἐπὶ τὰς Ἄλπεις ἕως τὸ Μἀρου ὑπὸ ταῖς Ἄλπεσιν οὔσης στάδια δ͵ρνβ . εἶτα διὰ Κελτικῆς ἕως πόλεως Ἰλυγύρεως ἕως Γαδείρων στάδια ͵βχνα καὶ διάπλους ἐπὶ Γάδειρα στάδια ξ Διὰ τῶν πανδόκων . Ὁμοῦ ἀπὸ Γάγγου εἰς Γάδειρα σταδίων μυριάδων ζ καὶ ͵αφξ
Πλάτος δὲ τῆς οἰκουμένης ἀπὸ τῆς Αἰθιοπικῆς θαλάσσης ἐπὶ τὴν Μερόην σταδίων ͵η . Ἀπὸ Μερόης εἰς Ἀλεξάνδρειαν σταδίων μυρίων ͵α . ἀπὸ δὲ Ἀλεξανδρείας ἐπὶ Τάναϊν μυρίων ͵ανϛ · τὰ γὰρ ἄνω τῶν ἐκβολῶν τοῦ Τανάϊδος ἀγνοεῖται εἰς Βοῤῥᾶν . Οὕτως . Ἀπ᾿ Ἀλεξανδρείας εἰς Λίνδον Ῥόδου στάδια δφ . ἐπὶ τὸ Θοάντιον δεξιὸν παραπλέοντι Ῥόδον στάδια υ · ἐπὶ Τῆλον , στάδια φξ . Ἐπὶ Λακτῆρα τῆς Κώας στάδια τκ . ἐπὶ Δρέπανον Κώας στάδια ρ . Ἐπ᾿ Ἀρκίτην νῆσον στάδια σλ . ἐπὶ Κορσίας ρ . ἐπὶ Σαμίων Ἄμπελον στάδια λ . ἐπὶ τὸ Αἰγαῖον Ἄργενον διὰ τοῦ Αἰγαίου στάδια φ . ἐπὶ τὸ Ἐρυθραῖον Κορυκαῖον στάδια σο . ἐπὶ Φλίον , ἄκρον Χίου , στάδια ν . ἐπὶ Μελανέα ἄκρον Λέσβου , στάδια υν . ἐπὶ Σίγριον Λέσβου στάδια φ . εἰς Τένεδον νῆσον υν Εἰς Σίγειον στάδια ρ . ἐπὶ στόμα Πόντου ποταμοῦ , στάδια ͵βφ . ἐπὶ Κάραμβιν στάδια ͵βω . ἐπὶ στόμα Μαιώτιδος στάδια ͵βφ ἐπὶ Τάναϊν στάδια δχο
Εἰς Κνίδον στάδια ψ · εἰς Κῶ στάδια σ · εἰς Σάμον στάδια ω . εἰς Χίον στάδια ψν . εἰς Μιτυλήνην στάδια φκ εἰς Τένεδον στάδια τν εἰς Σίγειον ρ · ἐπὶ τὸ στόμα Πόντου ͵βφ . Ἐπὶ Κάραμβιν στάδια ͵βω . εἰς στόμα Μαιώτιδος ͵βφ · ἐπὶ Τάναϊν ποταμὸν ͵βσ . Ὁμοῦ ἀπὸ Ἀλεξανδρείας ἕως Τανάϊδος σταδίων μυρίων ͵ηχκ .
De Longitudine et Latitudine orbis habitati . Caput . IV .
Longitudo vero orbis terrarum concipitur a fluvio Gange ad Gades esse stadiorum 68549 hoc modo . A Gange ad Myriandrum urbem Syriæ , in sinu Issico positam , sunt stadia 41725 ; quæ summa sic colligitur . A Gange ad Indi fluminis ostia sunt 16000 stadia : ab Indo ad portas Caspias 15300 , hinc ad Euphratem 10050 ; inde ad Myriandrum restantia sunt stadia 375 ; et ita conficitur summa illa stadiorum 41725 .
Jam vero a Myriandro usque Gades computamus stadia 26820 , hoc modo : Myriandro proxima navigatione solvitur in Cyprum ejusque primas insulas , quas Cleidas ( quali dixeris claves ) appellant , stadiis 1400 : Inde abest ejusdem insulæ promontorium ultimum Acamas stadiis 3300 . Hinc in Chelidonias insulas per mare Pamphylium stadia sunt 1300 . Tum ad oppidum Lyciæ Patara 800 . dein ut sis e regione Rhodi insulæ , numerantur 700 . Postea Carpathium mare navigatur stadiis 140 , donec Astypalæam pervenias . Abest inde Tænarus Peloponnesi promontorium stadiis 1450 , et ab hoc Pachynus Siciliæ 4000 , unde Lilybæum ejusdem insulæ oppidum distat navigatione maris Lybici stadia 1520 . Ab hoc loco per mare Tyrrenum abest Caralis Sardiniæ oppidum stadia 2800 ; unde Gades tenditur præternavigatis insulis Gymnesiis seu Balearibus 10000 . stadiorum cursu . Ad extremum Gadibus præter Sacrum promontorium navigatur in Artabrorum portum stadiis 3932 . Ita fiunt in universum 72477 . stadia .
Alia via , quæ certior itinere terreno maxime patet . A Gange ad Euphratem amnem stadia 41350 . Ab Euphrate ad oppidum Cappadociæ Mazaca 2550 . A Mazacis vero per mediam Phrygiam submontanam et magnam Cariam recta Ephesum 3320 . Ita colliguntur a Gange Ephesum usque stadia in universum 47220 . Ab Epheso per Ægæum pelagus usque Delum sunt stadia 1600 . Hinc ad Isthmum Corinthium sunt 1700 omnino . Ab Isthmo per sinum Corinthiacum Patras Achaiæ oppidum stadia interjacent 720 . Abinde Leucadem 700 . mox hinc in Corcyram tantundem . A Corcyra usque ad montes Epiri , quos Acroceraunia vocant , stadia sunt 1060 . Inde Brundusium 700 . Unde terrestri itinere Romam proficiscenti restant 2880 . Roma usque ad Alpes et vicum Scingomagum , de sub ipsis Alpibus positum , stadia sunt 4152 . Unde per Galliam ad Pyrenæos montes et oppidum Illiberim numerantur . Hinc usque Gades secundum mansiones computant 2651 . in quam insulam trajectus est stadiorum 60 . Omnis ergo numerus ab extremo Gange ad Gades colligitur consurgere in 71560 stadia ,
Latitudo terræ , qua modo habitatur , currit ab extremo Æthiopico oceano ad Æquatorem primum in stadia 8000 , ac rursum in Meroën altera totidem : Inde Alexandriam in 10000 stadia . Ab Alexandria vero in ostium Tanais amnis stadiorum 18056 summa procedit . Nam ab ostio Tanais ulteriora versus septentiones incomperta sunt . Hæc autem dinumeratio sic instituitur . Ab Alexandria ad Lindum insulæ Rhodi oppidum stadia definiuntur 4500 . Sed relicta Rhodo ad dextram in Thoantium Carpathi promontorium navigatur stadiis 400 . Inde in insulam Telum stadiis 560 . Hinc ad Lacterem insulæ promontorium 320 stadiis curritur . Ad ejusdem insulæ promontorium alterum , quod Drepanum vocant , 100 . Deinde ad Acriten insulam stadia sunt 230 , moxque ad Corassias insulas 100 , a quibus abest Ampelos insulæ Sami promontorium stadiis 30 . Abinde ad Ægæum Argenon Lesbi promontorium Ægæo jam mari navigatur stadiis 800 , hunc in modum computatis . Abest Samo Erythræum Corcyræum stadiis 270 , inde Phlium promontorium Chii 50 ; unde ad Melanea promontorium Lesbi sunt 450 . Deinceps ad Sigrium ejus Lesbi promontorium alterum 500 stadia computantur . Inde ad insulam Tenedum sunt 450 , a qua 100 sunt ad Sigæum : Hinc vero 2500 ad os Ponti , tum Carambin 2800 ; mox ad os Mæotidis Paludis 250 , ac deinceps in Tanaim 2670 .
Aliter etiam a Rhodo cursus hic intelligitur , in Gnidum insulam numeratis stadiis 700 . In insulam 200 . Samum deinde 800 . Abest hinc Chios stadia 750 . Ultra hanc Mitylene 520 . Sequitur Tenedos post stadia 350 , mox Sigeum 100 . Os Ponti abest inde stadiis 2500 . Et Carambis hinc post 2800 stadia . Jam ad Os Mæotidis paludis sunt 2500 , ac deinceps ad Tanaim fluvium 2200 . Summa stadiorum ab Alexandria in Tanaim fit 18620 .

( 703 ) 100% LAT
( 1 ) 0% LAT - GRC

( 1 ) 0% LAT - GRC
( 556 ) 100% GRC

( 1 ) 0% LAT - GRC
( 556 ) 100% GRC

Insularum Dimensio - Cap. V

Chiara Palladino / Agathemerus - print editions
  • Created on 2017-10-20 16:54:50
  • Modified on 2017-10-20 16:58:39
  • Translated by Wendelin (left) - Tennulius (right)
  • Aligned by Chiara Palladino
Latin
Ἑλληνική
Latin
Insularum dimensio Cap . V . Deinceps vero disseremus de insulis et insularum ambitu quatenus nobis sunt cognitae ; secundum ea quae accipimus ab Artemidoro ac Menippo , classicisque auctoribus alijs . Gades in ora Hispaniae patet in longum stadia 120 in latum 16 tantum . At quod et adiacet Fretum Columnarum Herculis qua angustissimus est stadia patet 80 In Hispanico deinde mari iacent insulae , ut in his Pityusae duae : quarum maior itaque exculta stadiorum 300 longitudinem occupat , minor 100 tantum . Gymnesiarum quoque quas Carthaginienses Baleares vocant quasi dicas Fundibularias quoniam funditores sic appellant earum Maior longa est stadia 1200 lata 400 : Minor in stadia 300 non plura extenditur . Stoechades post has quae ipso nomine , quod in directum positae sint , ordinem indicant obiacent Massiliensum oppidis . Harum tres maiores sunt ; minores duae proximae ipsam Massiliam Iam Sardinia figuram exhibet vestigij equini , medio in velut cava : longitudine 2200 stadiorum . Cyrnus quae Latinis est Corsica Sardiniae adiacet , multo hac deterior , breviorque paullo minus dimidio : in longum patens stadia Solvitur vero in Sardiniam perinde ac Corsicam Populonio Hetruriae oppido , traiectu stadiorum 2200 . Siciliae ambitus iuxta Timosthenem stadiorum est 4740 sui figura Triangulum constituens laterum inter se inaequalium , cuius traiectus in Italiam patet a Peloro promontorio stadia undecim . Latera insula sunt haec . a Peloro ad Pachynum in stadia 1037 . a Pachyno in Lilybaeum 1600 : ac secundum Timosthenem a lilybaeo cursum in Peloriadam oram stadia 1700 . A Lilybaeo trajctum Clypeam Africae oppidum per stadia plus minus 1600 .
Cercina insula longitudinem obtinet stadiorum 70 ; eadem ubi est angustissima 40 tantum patet : ita vero est ex adverso Thaenarum oppidi in Africae continente positi iuxta principium Syrtis minoris . Adiacet autem Cercinae Carcinitis insula ponte iuncta . eademque longa stadia 40 lata vero 25 .
A Cercina solvitur in Meningem insulam regioni Lotophagorum adiacentens velificatione stadiorum 600 quantum etiam asseritur patere ostiam Syrtis minoris . Ea vero Meninx longa est stadia 600 . lata 180 . circa quam etiam maximae contingunt aestuantis pelagi reciprocationes .
Cephallenia insula quatuor habitatur oppidis , atque longa stadia 400 . Sunt vero etiam in Adriatico mari complures insulae secundum oram Illyrici , quarum maxime insignis est Issa ; tum Corcyra Melanea dein Pharos itemque Melite ; quarum incomperta mihi sunt dimensiones .
Peloponesi ambitus connumeratis simul suis sinibus enavigatur stadijs 8627 : sui autem sinus ipsos praeteveharis 4500 stadijs constat circuitus . Longitudo sinus a Malea promontorio ad Aegaeum mare stadia numerat 1400 , figura tota platam folio similis ita magnis sinibus in angulosos recessus dispescitur . Coarctatur tandem in angustias Isthmi Corinthiaci 40 stadia lati . A Corinthio sinu et Saronico iam illi mari in Scyllaeum promontorium Peloponesi tendentibus levorsum obiacet Calauria insula Neptuno sacra . Hinc iam se aperit Argolicus sinus ad promontorium usque Malea quod longissima mare excurrit . Sequitur sinus Hermionicus , ac postquam superaveris Maleam dextrorsum Laconicus , ad Tanarium usque promontorium pertinent , quod ipsum a Laeva terminat sinum Messeniacum , nam finens cornum dextrum Acritas extrema finiunt . Postea in mare procumbit promontorium Ichtys iunxta quod Zacynthus insula obiacet alterumque quod vocant Chelonatas ac denique postremum Araxus situm ex adverso Acarnania . Ab hoc autem incipit sinus Corinthiacus effundi ostio conclusus septem tantum stadia lato , inter sinum Toriasum promontorium peloponesi , atque inde Antirrhium quod ad Locridem pertinet . Caeterum a Taenaro peloponesi promontorio in Phycuntem Africae traiectus est stadiorum 3000 .
Aegina insula peloponeso adiacens ex adverso terrae Atticae oblonga est , et in stadia extenditur 160 . Salamis quoque in eadem ora longitudinem habet stadiorum 70 . Ceus longa est 120 stadia . De Cycladum vero insularum numero principem facile horum Naxos obtinet , qua de caussa etiam minor appellatur Sicilia . Ab hac ad dextram Sporades insulae sitae sunt . Euboea tam propinqua Boeotiae est ut cum ea ponte iungatur ; praetenta Boeotiae ; Phocidi , Locris , atque altera sui parte etiam aliquantum ipsi Atticae , tanta enim longitudo est : Macris quippe ob hoc ipsum dicta et est sane longa stadia 1700 .
At vero Creta proxime videtur accedere ad Maleam peloponesi promontorium . Et sinus quidem ambitus in stadia excurrit 4700 , longitudo in 2300 porrigitur : plurimum quippe de longitudine occupat . Cythera insula inter Cretam et oram Laconicam medium tenet . Cyprus tergo bubulo similis est ambiturque stadijs 3420 : longitudini cuius dantur 1300 . et ab eius promontorio Papho flante vento Borea traijcitur Alexandriam spatio stadiorum 3800 admodum . Rhodi ambitus stadijs debetur 1300 . Cos stadijs cingitur 550 . Samos circuitum suum definit stadijs 630 Icaria confractosa undique et asperis vallata rupibus stadijs clauditur 300 Chius ambitus stadijs 660 . Lesbus 110 ipsis .
Τῶν Νήσων ἀναμέτρησις . Κεφ . ε . Λοιπὸν δὲ ἐροῦμεν τῶν καθ᾿ ἡμᾶς νήσων τὰς περιμέτρους λαβόντες παρ᾿ Ἀρτεμιδώρου καὶ Μενίππου καὶ ἑτέρων ἀξιοπίστων . Γάδειρα μῆκος σταδίων ρη . πλάτος σταδίων ιϛ . δὲ καθ᾿ Ἡρακλέους στήλας πορθμὸς στενότατός ἐστι σταδίων π . Ἐν δὲ τῷ Ἰβηρικῷ πελάγει νῆσοι Πιτυοῦσα μείζων καὶ οἰκουμένη σταδίων τ τὸ μῆκος , δὲ ἐλάττων σταδ . ρ Τῶν δὲ Γυμνησίων ἃς Καρχηδόνιοι Βαλιάρεις καλοῦσιν οἱ γὰρ σφενδονίται οὕτω καλοῦνται οἱ Βαλιαρεῖς μείζων μῆκος ἔχει , σταδίων ͵ασ πλάτος σταδίων υ . ἐλάττων σταδ . τ . Αἱ δὲ Στοιχάδες , αἱ φερώνυμοι ἑξῆς ἐπ᾿ εὐθείας κεῖνται πρὸ τῶν Μασσαλιακῶν πόλεων . αἱ μὲν μείζους τρεῖς δύο δὲ μικραὶ αὐτῆς ἐγγὺς Μασσαλίας δὲ Σαρδὼ ἔχει σχῆμα ὡς πώλου ἴχνος . μεσόκοιλος , τὸ μῆκος ͵Βσ . Κύρνος ἐγγὺς Σαρδοῦς , πολλῷ δὲ ἀγεννεστέρα , ἐλάττων ἥμισυ τῆς Σαρδοῦς μῆκος ἔχει . Ἀφετήριον δ᾿ εἰς Σαρδῶ καὶ Κύρνον Ποπουλώνιον τῆς Τυρσηνίας . τὸ δὲ δίαρμα σταδίων ͵βσ . Τῆς Σικελίας κατὰ Τιμοσθένην περίμετρος σταδίων ψμ . σχῆμα τρίγωνον σκαληνοειδές . δίαρμα δ᾿ ἔχει ἀπὸ Πελώρου ἄκρου εἰς Ἰταλίαν σταδίων ια πόρθμον . πλευρὰ νήσου . ἀπὸ Πελώρου εἰς Πάχυνον στάδια ͵αλζ . ἀπὸ Παχύνου εἰς Λιλύβαιον στάδια ͵αχ . κατὰ Τιμοσθένην ἀπὸ Λιλυβαίου εἰς Πελωριάδα στάδια ͵αψ . ἀπὸ Λιλυβαίου διάπλους εἰς Ἀσπίδα τῆς Λιβύης ἐγγὺς στάδια ͵αχ .
Κέρκινα νῆσος μῆκος ἔχει στάδ . ο , πλάτος δὲ ὅπου στενοτάτη στάδια μ . ὑπέρκειται δὲ πόλεως ἠπειρωτικῆς Θήνης κεῖται τῆς μικρᾶς Σύρτιδος ἐπὶ τῆς ἀρχῆς . Τῇ δὲ Κερκίνῃ παράκειται νῆσος Καρκινίτις γεφύρᾳ ζευχθεῖσα , μῆκος στάδια μ . πλάτος δὲ στάδια κε
Ἀπὸ Κερκίνης ἐπὶ νῆσον Μήνιγγα τὴν Λωτοφαγιτίδος διάπλους στάδια χ . ὅσον τῆς μικρᾶς Σύρτιδος λέγεται τὸ στόμα . δὲ Μήνιγξ μῆκος σταδίων χ . πλάτος σταδίων ρπ . Μεγάλαι δ᾿ εἰσὶν περὶ αὐτὴν παλίῤῥοιαι .
Κεφαλληνία νῆσος τετράπολις μῆκος σταδ . υ . Εἴσι δὲ καὶ ἐν τῷ Ἀδρίᾳ νῆσοι παρὰ τὴν Ἰλλυρίδα , ὧν ἐπισημέστεραι Ἴσση , καὶ Μέλαινα Κορκύρα , καὶ Φάρος καὶ Μελίτη . ὧν ἀγνοῶ τὰς περιμέτρους .
Πελοπονήσου δὲ περίπλους καὶ τῶν κόλπων συμμετρουμένων στάδια ͵ηχκζ . χωρὶς δὲ τοῦ κατακολπίσαι περίπλους στάδια ͵δ . Μῆκος δὲ ἀπὸ Μαλέας ἕως Αἰγαίου στάδια ͵αυ . Ἔχει δὲ ὅμοιον σχῆμα φύλλω πλατάνου , κόλποις μεγάλοις τεμνομένη . Συνάγεται μὲν εἰς τὸν Κορίνθιον Ἰσθμὸν πλάτος σταδίων μ · Ἀπὸ τοῦ Κορινθίου κόλπου καὶ Σαρωνικοῦ ἐπὶ τὸ Σκύλλαιον ἄκρον ἐξ εὐωνύμων ἔνθα πρόκειται νῆσος Καλαυρία Ποσειδῶνος ἱερά : ἑξῆς δὲ Ἀργολικὸς κόλπος μέχρι Μαλέας ἄκρου , πολὺ προπέπτωκεν εἰς πέλαγος . εἶτα Ἑρμιονικὸς κόλπος . ἑξῆς δὲ μετὰ Μαλέαν Λακωνικὸς κόλπος ἕως Ταινάρου ἐκ δεξιῶν , περιορίζει ἐξ εὐωνύμων τὸν Μεσσενιακὸν κόλπον , οὗ ἐκ δεξιῶν Ἀκρίτας ἄκρα . Εἶτα προπέπτωκεν ἄκρον Ἰχθύς καθ᾿ ὃν κεῖται Ζάκυνθος καὶ ἕτερον Χελωνάτας . τελευταῖον δὲ ἄκρον Ἄραξος ἀντιπρόσωπον Ἀκαρνανίᾳ . μεθ᾿ ὃν Κορινθιακὸς ἀναχεῖται κόλπος ζ σταδίων συγκλειόμενος στόματι κατὰ Τορίασον ἄκρον , ἐστι τῆς Πελοπονήσου , τὸ δ᾿ Ἀντίῤῥιον Λοκρίδος Ἀπὸ Ταινάρου ἐπὶ Φυκοῦντα Λιβύης τὸ δίαρμα στάδια Γ͵
Αἴγινα νῆσος προμήκης στάδια ρξ ἐξ ἐναντίας κεῖται τῆς Ἀττικῆς . Σαλαμίς μῆκος στάδια ο . Κείος ρκ . Τῶν δὲ Κυκλάδων κρατίστη ἐστὶν Νάξος , διὸ μικρὰ λέγεται Σικελία . Ἐκ δεξίων δὲ αἱ Σποράδες . δὲ Εὔβοια γεφύρᾳ πρὸς τὴν Βοιωτίαν ἔζευκται , παρατίνει δὲ Βοιωτίδα , Φωκίδα , Λοκροὺς : ἐκ δὲ θατέρου ἐπί πόσον καὶ τῇ Ἀττικῇ . ἔστι γὰρ μακρὰ , διὸ Μάκρις ὠνομάσθη . μῆκος σταδίων ͵αψ .
δὲ Κρήτη κατὰ Μαλέαν πλησιάζει Πελοπονήσου . περίμετρος δὲ αὐτῆς σταδίων ͵δρ μῆκος ͵βτ . κατὰ πολὺ γὰρ μεμήκυνται · Κύθηρα μέσον Κρήτης καὶ Λακωνικῆς . Κύπρος Βύρση τὸ σχῆμα ὁμοῖα · περίπλους στάδια ͵γυκ · μῆκος δὲ ͵ατ . Ἀπὸ Πάφου εἰς Ἀλεξάνδρειαν δίαρμα Βορέου σταδίων ͵Γω . Ῥόδου περίμετρος στάδια ͵ατ . Κῶ περίμετρος στάδια φν , Σάμου στάδια χλ . Ἰκαρία δέ ἐπὶ μακρὰ τραχεῖα μῆκος σταδίων τ . Χίου περίμετρος στάδια χξ · Λέσβου περίμετρος αρ .
Insularum dimensio . Caput . V .
Restat , ut dicamus de insulis et singularum ambitu , quatenus nobis sunt cognitæ , prout accepimus ab Artemidoro , Menippo et aliis classicis auctoribus . Gades in Hispaniæ ora longa est stadia 108 , lata tantum 16 . Fretum autem columnarum Herculis illi proximum , qua angustissimum est , patet 80 stadia . Præterea in mari Hispanico jacent insulæ , ut duæ Pithyusæ , quarum major et habitata longa est stadia 300 ; Minor 100 tantum . Gymnesiarum vero , quæ a Carthaginiensibus vocantur Baleares , quasi dicerent funditorias ( Nam funditores hoc nomine appellantur ) major longa est stadia 1200 , lata 400 . minor in stadia 300 . extenditur . Post has Stœchades sequuntur , quæ , quia in directum jacent , suo nomine indicant ordinem , et urbibus Massiliensium sunt oppositæ : Harum tres sunt majores ; minores duæ proximæ Massiliæ . Insula Sardinia refert plantam pulli equini , in medio sui cava , longa 200 stadia . Cyrnus ( quam Latini vocant Corsicam ) adjacet Sardiniæ , vilior multo illa , brevior paulo minus dimidio ; in longitudinem patet stadia Ex Populonio Hetruriæ promontorio in Sardiniam ut et in Corsicam vela dimittuntur trajectu stadiorum 2200 . Siciliæ ambitus secundum Timosthenem est 4746 stadiorum , habens figuram triangularem , cujus latera sunt inæqualia ; a Peloro promontorio in Italiam trajectus est undecim stadiorum : latera ejus sunt hæc , a Peloro ad Pachynum stadiorum 1037 . a Pachyno ad Lilybæum 1600 . Et juxta Timosthenem a Lilybæo rursum in Peloriadem oram stadia 1700 . A Lilybæo in Clypeam Africæ oppidum trajectus patet stadia 1600 .
Insula Cercina habet longitudinem stadiorum 70 . Et ubi angustissima est , latitudinem 40 . Jacet e regione urbis Thenarum , sitæ in continente Africæ juxta initium Syrtis minoris : Adjacet vero Cercinæ Cercinitis insula ponte conjuncta , eademque longa stadia 40 , et lata 25 .
A Cercina in insulam Meningem , Lotophagitim olim appellatam , solvitur velificatione stadiorum 600 , quantum etiam Syrtis minoris ostium dicitur patere . Meninx vero longa est stadia 600 , lata 180 : Circa hanc maximæ maris æstuantis reciprocationes contingunt .
Cephallenia insula habet quatuor urbes , longitudinem stadiorum 400 . Sunt quoque in Adriatico mari insulæ propter oram Illyrici , quarum maxime insignes sunt Issa , et Corcyra Melæna cognominata , Pharus dein et Melita , quarum dimensiones non habeo compertas .
Omnis Peloponesus , si connumeres etiam ejus omnes sinus , circumnavigatur stadiis 8627 : quod si sinus prætereas , ambietur stadiis 400 . Longitudo ejus a Malea promontorio ad mare Ægæum est stadiorum 1400 , Platani folio similis , quia magnis sinibus in angulosos recessus dispescitur ; coarctatur tandem in angustias Isthmi Corinthiaci lati 40 stadia . A sinu Corinthio et Saronico jam mari in Scyllæum Peloponnesi promontorium vehentibus illinc sinistrorsum objacet Calauria insula Neptuno sacra . Hinc sequitur sinus Hermionicus . Inde se aperit sinus Argolicus usque ad promontorium Maleæ , quod longissime in mare procurrit : Dein post Maleam jacet dextrorsum sinus Laconicus usque ad Tænari promontorium patens ; Nam Tænarus a sinistra terminat sinum Messeniacum , ut eundem a dextra finiunt extrema Acritæ . Postea in mare prominet promontorium Ichthys ( juxta quod Zacynthus objacet ) et alterum promontorium Chelonates : postremum vero est Araxus , situm ex adverso Acarnaniæ . Inde incipit sinus Corinthiacus effundi conclusus ostio septem tantum stadia lato , inter Toriasum Peloponnesi et Antirrhium Locridis promontoria . Præterea a Tænaro Peloponnesi promontorio in Phycuntem Africæ urbem trajicitur 3000 stadiis .
Insula Ægina ex adversum Atticam sita , oblonga est , et in stadia 160 . extenditur . Salamis quoque in hoc tractu habet Longitudinem 70 . stadiorum . Ceus longa est 120 . stadia . Inter Cycladas insulas prima est Naxus , quare etiam vocatur Minor Sicilia : Hinc ad dextram Sporades insulæ sunt sitæ . Eubœa ponte cum Bœotia jungitur ; prætexitur Bœotiæ , Phocidi , Locris , et altera sui parte aliquantum ipsi etiam Atticæ . Est enim longa , ideoque Macris appellatur ob longitudinem , quæ est 1700 stadiorum .
At vero Creta proxime ad Maleam Peloponnesi promontorium accedit ; suo ambitu stadia implet 4700 , longitudine 2300 . Nam plurimum de longitudine occupat Cythera insula inter Cretum et oram Laconicam medium tenet . Cyprus habet figuram similem tergo bovis , et circumnavigatur stadiis 3420 , longa est 1300 . Ab hujus promontorio Papho flante Borea trajicitur Alexandriam spatio stadiorum 3800 . Insula Rhodus circuitur stadiis 1300 . Cos 550 cingitur . Samos suum ambitum 630 definit . Icaria confragosa undique et asperis vallata rupibus clauditur 300 . Chius in circuitu continet 640 , Lesbus 1100 ipsa stadia .

( 796 ) 100% LAT
( 0 ) 0% LAT - GRC

( 0 ) 0% LAT - GRC
( 679 ) 100% GRC

( 0 ) 0% LAT - GRC
( 679 ) 100% GRC